دانشمندان در بزرگترین  مجموعه آزمایشگاهی فیزیک هسته ای و ذرات بنیادی دنیا ((CERN، پرتوی پروتونی را به سرعت نور رساندند.

توضیحات مختصری درباره CERN

سرن(CERN) بزرگترین مجموعه آزمایشگاهی دنیا در زمینه فیزیك ذرات بنیادی و فیزیك هسته ای است.این مجموعه عظیم و منحصر بفرد در حاشیه شهر ژنو سوئیس در شهر میرین و در مرزمشترك فرانسه و سوئیس واقع شده است.سرن در 29 سپتامبر سال 1954 میلادی توسط سازمان اروپائی تحقیقات هسته ای شكل گرفته و در طی این مدت نزدیك53سال توانسته نقش بسیار موثری در رشد و توسعه علم فیزیك داشته باشد.تحقیقات و آزمایشها و پژوهشهای انجام شده در این مركز و كسب جوایز متعدد توسط دانشمندان و پژوهشگران فعال این مركز معتبر علمی دنیا(از جمله6 جایزهنوبل) خود نشان از اهمیت سرن در عرصه تبادلات علمی دنیا دارد.



دولت سوئیس بعنوان پایه گذار اصلی سرن به همراه 11 كشور اروپائی دیگر در پنجاهمین سال تاسیس سرن و بعنوان هدیه،مركزى به نام «جهان علم و نوآورى» را كه یك مركز شبكه اى جدید و نیز مكانى براى بازدید علاقه مندان است، به این سازمان اهدا كرد.


در این مركز تحقیقات فیزیك هسته ای و ذرات بنیادی كه مهمترین هدف آن "كشف رازهاى مبداء جهان"تعریف شده است هم اینك بیش از 3000 فیزیكدان و مهندس بعنوان كاركنان مقیم درزمینه های مختلف نظری و آزمایشگاهی مشغول بكار هستند.در سرن همچنین بیش از 6500 دانشمند از 500دانشگاه از 80كشور دنیا بصورت بازدیدهای كوتاه مدت به سرن می آیند كه خود نشان از همكاری بزرگ و بی نظیر علمی دانشمندان وپژوهشگران عرصه علمی جهان دارد. به گفته "چارلز كلایبر" وزیر علوم و پژوهش هاى سوئیس، در50 سال گذشته سازمان اروپایى تحقیقات هسته اى كانون همایش و ملاقات دانشمندان مختلف جهان با ریشه هایى از تمامى ملت ها، فرهنگها، مذاهب و اقوام بوده است. كلایبر در مراسم جشن پنجاهمین سالگرد تاسیس «سرن» گفت: "در این مركز مناقشات و دشمنى هاى سیاسى به هیچ وجه راه نداردو حكمفرمایى همین روحیه باعث شده است این سازمان بتواند در چگونگى شكلگیرى تفكر انسان نسبت به طبیعت و آغاز جهان كمك هاى قابل ملاحظه اى داشته باشد".


به جز سوئیس 11كشور اروپائی دیگر كه در تاسیس پروژه سرن همكاری داشتند عبارت بودند از:
بلژیك،دانمارك،آلمان،فرانسه،یونان،بریتانیای كبیر،ایتالیا،یوگسلاوی،هلند،نروژ و سوئد.
و البته بعدها نیزكشورهایاطریش ، اسپانیا ، پرتغال، فنلاند، لهستان ، مجارستان ، جمهوری چك، اسلوواكی و سرانجام بلغارستان به عضویت آن درآمدند.


این كشورها اعضای اصلی اداره كننده سرن هستند و از لحاظ اداری-مالی تامین كننده عمده هزینه های مالی سرن هستند.این كشورها سالیانه حداقل مبلغی بالغبر 5میلیون یورو پرداخت میكنند كه صد البته بسیاری از این كشورها علاوه برمبلغ حداقل فوق جهت هزینه های بسیاری از پروژه های سرن بصورت مستقیم و غیرمستقیم مبالغ دیگری در نظر میگیرند مثل آلمان و ایتالیا تاكنون فقط برایی كی از پروژه های سرن به اسم (LHC) تاكنون بیش از300میلیون یورو هزینهكرده اند.


بزرگترین برنامه كنونی سرن،علاوه بر تحقیقات گوناگون در زمینه فیزیك هسته ای و ذرات بنیادی،اجرای پروزه بزرگ LHC (Large Hadron Collider) یا همان" ابرتصادم گر هادرونى"است كه بعنوان بزرگترین پروژه تحقیقاتی جهان شناخته میشود. ابرتصادم گر هادرون یك شتابدهنده ذرات با انرژى و پیچیدگى بى نظیر و بى سابقه است كه نتیجه آن همكارىو مشاركت جهانى براى آشكارسازى بخش جدید پنهانى از حقیقت است.

حالا بیاید در مورد LHC  بیشتر یاد بگیریم:

اگر همه چیز مطابق برنامه پیش برود، سال آینده بزرگ‌ترین ماشین علمی‌ای که تاکنون ساخته شده است، در مجتمع زیرزمینی پرپیچ و خمی در سوئیس، نزدیک ژنو، به بهره‌برداری خواهد رسید. تصادم‌گر بزرگ هادرون ‌(LHC) که در عمق بیش از صد متری زیر زمین قرار دارد، دو باریکه پروتون را در جهت‌های مخالف هم در یک تونل دایره‌ای ۲۷ کیلومتری شتاب خواهد داد. این دو باریکه، در حالی که تقریباً به سرعت نور رسیده‌اند، به صورت متقابل (شاخ به شاخ) با هم برخورد می‌کنند و رگباری از بقایای زیراتمی را تولید می‌کنند که دانش‌پیشگان انتظار دارند ذراتی مرموز را که قبلاً هرگز مشاهده نشده‌اند، در میان آن‌ها بیابند. این امر می‌تواند منجر به تغییر در درک بنیادی ما از جهان گردد. دست‌کم، امید است که چنین شود. پژوهشگران سازمان تحقیقات هسته‌ای اروپا (سرن)، جایی که LHC به بهره‌برداری خواهد رسید، می‌دانند که یافتن ذرات مادی گریزانی که آن‌ها در جست‌وجویش هستند، کار بسیار دشواری خواهد بود. برای یافتن این ذرات، پژوهشگران باید توده‌های مهیبی از داده‌های مربوط به برخوردها را غربال نمایند: انتظار می‌رود فوران داده‌ها در LHC به طور متوسط، سالانه به پانزده میلیون گیگابایت برسد؛ این مقدار بیشتر از میزان داده‌ای است که برای پر کردن شش دی‌وی‌دی استاندارد در دقیقه لازم است. به این ترتیب مرتب کردن و تحلیل نمودن این کوه داده‌ها کاری است فراتر از توان هر ابرکامپیوتری در جهان. پس در همان حال که تیم LHC برای تکمیل نمودن ماشین غول‌پیکر زیرزمینی در تکاپو است، روی سطح زمین گروه دیگری از فیزیک‌پیشگان و متخصصان علوم کامپیوتر در حال حل نمودن مسئله‌ای مستقل هستند: فراهم آوردن زیرساختی محاسباتی‌ که از پس سیلاب داده‌های LHC برآید. راه‌حلی که آنان یافته‌اند مجموعه‌ای پهناور از کامپیوترهای قدرتمند که حدوداً در دویست مرکز پژوهشی در سراسر دنیا گسترده‌اند و به گونه‌ای مرتبط و پیکربندی شده‌اند که همچون یک سیستم واحد پردازش موازی کار کنند. این نوع زیرساخت یک گرید پردازشی (computing grid) خوانده می‌شود

منابع:شبکه اطلاعات و مقالات علمی(نویسندگان: Fabrizio Gagliardi و Francois Grey ؛ ترجمه: سید مصطفی ناطق ‌الا‌سلا‌م‌)

http://lhc.web.cern.ch/lhc