غذا با طعم پلاستيك
   

در چند سال اخير بحث‌هاي زيادي در خصوص سرطان‌زا و غيرقابل تجزيه بودن پلاستيك‌ها مطرح است. با اين وجود اين روزها استفاده از ظروف يك بار مصرف بسيار متداول ا‌ست.



 آبميوه و بستني‌فروشي‌ها، پيتزافروشي‌ها و حتي سلف‌ سرويس‌ها در ادارات و دانشگاه‌ها به وفور از اين ظروف استفاده مي‌كنند حتي عده‌اي هنگام پخش غذاي نذري و يا حتي در مهماني‌هايشان از ظروف و ليوان‌هاي رنگي يك بار مصرف استفاده مي‌كنند.

سازمان غذا و داروي آمريكا كه معتبرترين سازمان نظارت بر سلامت فعاليت‌هاي مرتبط با غذا و داروست، شركت ‌هاي توليد كننده مواد غذايي را ملزم به استفاده از پلاستيك‌هايي مي‌كند كه درجه خلوص بالاتري نسبت به پلاستيك‌هاي ديگر دارند و اصطلاحا پلاستيك مواد غذايي ناميده مي‌شود.

اين پلاستيك‌ها داراي موادي كه امكان دارد براي سلامت انسان مضر باشد (نظير پلاستيك بازيافت شده اصطلاحا آسيابي) نيست ؛ اگرچه اين به اين معنا نيست كه اين پلاستيك‌ها نمي‌تواند حاوي پلاستيك بازيافتي يا آسيابي باشد، بلكه قوانين خاصي براي استفاده از پلاستيك آسيابي در بسته‌بندي غذا دارد.

در كشور ما استفاده از مواد پلاستيكي هنوز به صورت قانون در نيامده است.

ظروف پلاستيكي و ماكروويو

بعضي از ظروف پلاستيكي و برخي پوشش‌هاي پلاستيكي ممكن است نرم و ذوب شوند. اين امر به واسطه امواج ماكروويو ايجاد نمي‌شود بلكه بواسطه گرماي غذا ايجاد مي‌گردد. هر نوع تماسي بين غذاي داغ و پلاستيك مي‌تواند مشكل زا باشد و هرچه غذا داغ‌تر باشد، اين مشكل بيشتر مي‌شود؛ بخصوص در غذاهاي چرب مانند پنير و غذاهاي شيرين مانند نان شيريني كه در ماكروويو داغ مي‌شوند.

ذوب شدن ذرات پلاستيك در داخل غذا از اين جهت قابل توجه است كه به‌نظر مي‌رسد بعضي از فرآورده‌هاي پلاستيك، باعث ايجاد اختلالاتي در غدد درون‌ريز مانند اختلال در هورمون‌ها مي‌شوند.

چاي با طعم پلاستيك

بنابر اعلام وزارت بهداشت، استفاده از ليوان‌هاي يك بار مصرف از جنس پلي‌استرن كه بي‌رنگ و شفاف هستند، براي نوشيدني‌هاي داغ مثل قهوه و چاي مجاز نيست و باعث ايجاد عوارض در انسان مي‌شود. همچنين ظروف يك بار مصرف فرم‌دار سفيد‌رنگ كه از جنس پلي‌استرن هستند نبايد براي مواد غذايي خيلي داغ مثل پيتزا با دماي 140 درجه سانتي‌گراد استفاده شوند.

استفاده نابجا از ظروف پلي‌اتيلن مي‌تواند موجب آزادشدن مواد آلي و تركيبات شيميايي موجود در ديواره ظروف و ورود آنها به داخل مواد غذايي شود كه مصرف آنها براي سلامتي مضر است.

در ساخت ظروف يك بار مصرف، به‌منظور جلوگيري از شكنندگي ظروف، از مواد پلاستي لايزر كه داراي پايه ‌‌فنون‌ها هستند ، استفاده مي‌شود. اگر درون اين ظروف آب جوش يا غذاي داغ مانند آش ريخته شود، اين مواد حل شده وارد بدن مي‌شود كه به دليل داشتن تركيبات خاص منجر به بروز سرطان‌هاي مختلف مي‌شود.

اين خاصيت به خصوص در مورد ظروف يك بار مصرف شفاف كه درصد بالاتري از مواد سرطان‌زا را دارا هستند و در جامعه كاربرد بيشتري هم دارند، بسيار حائز اهميت است.

كارشناسان توصيه مي‌كنند از نگهداري غذاهاي داغ و چرب در ظروف پلاستيكي اجتناب كنيد، چرا كه بر اثر نفوذ غذاها به خصوص روغن‌ها، سطوح اين ظروف به محيطي مناسب براي رشد انواع ميكروب‌ها تبديل مي‌شود كه اين خود مي‌تواند موجب آلودگي غذاها شود.

پلاستيك و يخچال

دسته‌اي ديگر از اين ظروف پلاستيكي به‌عنوان ظروف آشپزخانه، ظروف نگهداري غذا در يخچال، ظروف بسته‌بندي مواد غذايي به خصوص لبنيات مانند ماست و پنير و همچنين بطري‌هاي آب معدني استفاده مي‌شوند. به طور كلي پلاستيك‌ها ، پليمرهايي هستندكه از سنتز مواد اوليه‌اي به نام مونومر تهيه مي‌شوند.

مونومرها مواد سمي و براي سلامت انسان مضر هستند در حالي كه پليمرها خنثي هستند و مشكلي ندارند. اما اشكال كار اينجا است كه معمولا در فرآيند تهيه پليمرها مقداري مونومر باقي مي‌ماند. اگر اين فرآيند اصولي و مطابق استانداردهاي لازم صورت گرفته باشد، مشكلي براي سلامت افراد به وجود نمي‌آورد.


در مورد بطري‌هاي آب بايد گفت معمولا جنس اين بطري‌ها از پي‌وي‌سي است، اما اگر آب بيش از 6 ماه در‌اين ظروف نگهداري شود آلوده مي‌شود بنابراين خانواده‌ها بايد از استفاده مكرر اين ظروف براي نگهداري آب در يخچال خودداري كنند.